Geen bedrijfsovername maar een opheffing 
Voor iedere ondernemer breekt een keer het moment aan dat hij zijn/haar bedrijf moet beëindigen. Voor sommigen betekent dit een bedrijfsoverdracht aan een opvolger, bijvoorbeeld een kind of een derde. Voor anderen geldt dat ze hun bedrijf (al dan niet in delen) verkopen en dat de onderneming ophoudt te bestaan. In alle gevallen geldt dat de bedrijfsbeëindiging zowel zakelijk als persoonlijk een ingrijpende gebeurtenis is.

Bedrijfsbeëindiging is dus een ingrijpende gebeurtenis. Naast de zakelijke vraagstukken spelen ook de sociale en emotionele aspecten van een bedrijfsbeëindiging een grote rol. Naast afscheid nemen van de onderneming en de medewerkers betekent afscheid nemen voor veel ondernemers het achterlaten van een stuk maatschappelijke betrokkenheid. Er moet dus ook nagedacht worden over een zinvolle tijdsbesteding na het werkzame leven.

Vormen van bedrijfsbeëindiging

• het bedrijf wordt in het geheel verkocht;
• het bedrijf wordt in gedeelten verkocht;
• het bedrijf wordt opgeheven/geliquideerd;
• het bedrijf gaat failliet.

Start op tijd met de bedrijfsbeëndiging
Het bedrijf verkopen is niet de enige manier om te stoppen. Een andere mogelijkheid is het bedrijf op te heffen cq. te liquideren. Dit houdt in dat de onderneming na verkoop van de bezittingen en afbetaling van lopende schulden van rechtswege eindigt. Een ondernemer kan hier bewust voor kiezen, maar meestal wordt de ondernemer tot opheffing gedwongen, omdat zich geen goede overnamekandidaat aandient.

Een bedrijfsopheffing vergt, net als een bedrijfsovername, veel tijd en een zorgvuldige voorbereiding. Zorg in een vroeg stadium voor een (alternatief) stappenplan als blijkt dat het bedrijf moeilijk of zelfs niet (in het geheel) verkoopbaar is.

Keuzes bij een bedrijfsbeëindiging
Bij een bedrijfsbeëindiging moeten een aantal belangrijke keuzes gemaakt worden:

• inlichting van opdrachtgevers;
• de financiële gevolgen t.o.v. een bedrijfsoverdracht;
• de fiscale gevolgen;
• de emotionele gevolgen (bijv. het stoppen van het levenswerk van de ondernemer);
• de gevolgen voor het inkomen;
• ontslagaanvraag en sociale en maatschappelijke gevolgen voor de medewerkers;
• opzeggen van de huur of het verkopen van onroerend goed in eigendom;
• de afronding van lopende opdrachten;
• de verkoop van voorraden, vervoermiddelen, machines en ander inventaris;
• operationele ontmanteling van het bedrijf.

Starten met Stoppen
Een bedrijfsbeëindiging in de vorm van een opheffing kan het best worden opgezet aan de hand van een stappenplan. Daarin worden concrete actiemomenten gekoppeld aan een einddatum en aan de verschillende personen die de acties uit moeten voeren.

Zoals eerder vermeld, is het op tijd nadenken over bedrijfsoverdracht essentieel. Het is ook belangrijk om op tijd na te denken over noodscenario's. Zo wordt voorkomen dat de familie in de problemen komt als de ondernemer vroegtijdig overlijdt of arbeidsongeschikt wordt. Zorg ervoor dat er een noodplan ligt voor noodgevallen. Anders zal het bedrijf simpelweg opgeheven moeten worden.