Aanleiding voor bedrijfsoverdrachten
Er zijn verschillende redenen voor een bedrijfsoverdracht. In 'de ideale situatie' besluit de eigenaar zelf dat hij een stap terug wil doen (om iets leukers te gaan doen). Pensionering van de ondernemer is de meest voorkomende reden voor bedrijfsoverdrachten. In dit geval heeft de eigenaar doorgaans de tijd om zijn plannen met de belanghebbenden te bespreken. Bovendien kan dan tijdig een geschikte opvolger worden gezocht en voorbereid op zijn/haar nieuwe rol. Andere redenen van bedrijfsoverdrachten zijn gezondheidsproblemen van de eigenaar of slechte prestaties van het bedrijf waardoor de eigenaar gedwongen zijn/haar onderneming moet verkopen. We noemen dit ook wel een noodopvolging. De ondernemer heeft bij een noodopvolging meestal geen tijd en gelegenheid om de bedrijfsoverdracht geleidelijk te laten plaatsvinden en/of voor geschikte opvolging te zorgen.

Voorbereiding 
Het voorbereiden van een noodopvolging is nodig om de continuïteit van een onderneming bij plotselinge uitval van de ondernemer te borgen. Zaken als goede opvolgingsplanning,en voorbereiding op noodopvolging zijn in veel gevallen nog steeds niet goed geregeld. Circa 25% van de MKB ondernemers anticipeert op een noodopvolging, zowel in leiding, eigendom, als in zeggenschap.

Een noodopvolging heeft vaak niet alleen betrekking op de onderneming maar met name ook op de familie. Dat laatste wordt in de praktijk vaak onderschat of genegeerd. Een goede planmatige voorbereiding op een noodopvolging is voor de continuïteit van veel ondernemingen van levensbelang. Een noodopvolging wordt dus zelden (goed) voorbereid. Uit onderzoek blijkt dat 18 procent van de ondernemers voortijdig het bedrijf moet verlaten. Enkele redenen voor een noodopvolging kunnen zijn:

Als een MKB ondernemer in een dergelijke situatie terecht komt, wordt in korte tijd onverwachts de onderneming geconfronteerd met problemen en vraagstukken op het gebied van bijvoorbeeld de dagelijkse leiding  en de eventuele bedrijfsoverdracht aan familie of derden. Een oplossing voor dergelijke situaties is des te dringender naar mate de uitoefening van de onderneming geheel voor rekening komt van de ondernemers zelf.

De gevolgen 
De gevolgen van een noodopvolging kunnen zeer ingrijpend zijn, van onrust onder het personeel tot en met een faillissement. De voorbereiding van een ‘normale' bedrijfsoverdracht is voor veel ondernemers al een probleem. Laat staan het nadenken en voorbereiden van een noodopvolgingsplan.

Het is daarom voor ondernemers, zeker wanneer zij alleen de verantwoordelijkheid voor de onderneming dragen, van groot belang zich in een vroeg stadium voor te bereiden op een noodopvolging. Als wordt nagedacht over een noodopvolgingsplan is het van belang de volgende vragen te beantwoorden:

Oplossingen 
Mogelijke oplossingen die veel problemen bij een noodopvolging kunnen voorkomen:

• delegeer het gros van de (dagelijkse)taken naar de medewerkers;
• stel een ‘noodopvolgingstestament' op;
• stel een onafhankelijke ‘bewindvoerder' aan, bijv. een commissaris;
• communiceer het noodopvolgingsplan duidelijk met betrokkenen (familie en direct betrokkenen als de accountant);
• structureer, optimaliseer en elimineer ballast zoveel als mogelijk.